Rahim ağzı kanseri, uterusun (rahim) üst kısmı ile vajinayı birbirine bağlayan konik biçimli serviks (rahim ağzı) bölgesinde ortaya çıkar.
Rahim ağzı kanseri, HPV infeksiyonuna yanıt olarak rahim ağzı duvarında anormal hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmaya başlamasıyla gelişmeye başlar. Anormal rahim ağzı hücreleri bir araya gelerek tümör adı verilen bir kitle oluşturabilir. Benign (iyi huylu) tümörler yayılmaz ve genelde zararsızdır. Malign (kötü huylu) tümörler ise bulundukları yerden yayılarak hayati tehlike oluşturan kansere dönüşürler.
Rahim ağzı kanseri servikal kanser veya serviks kanseri olarak da bilinir.
Rahim ağzı kanserinin nedeni nedir?
• Hemen hemen tüm rahim ağzı kanserleri, human papillomavirüs (HPV) tiplerinin birinden kaynaklanır.
• Dünya çapında yaygın bir virüs olan HPV’nin pek çok tipi belirlenmiştir; ancak rahim ağzı kanseri vakalarının üçte ikisinden fazlasında yüksek riskli HPV tip 16 ve 18 saptanmıştır.
Rahim ağzı kanseri ne kadar yaygındır?
• Tüm dünyada rahim ağzı kanseri kadınlarda görülen en yaygın ikinci kanser türüdür ve kadınlarda kanserden kaynaklı ölümlerde ikinci sırada yer alır.
• Tüm rahim ağzı kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80’i gelişmekte olan ülkelerde meydana gelmektedir.
• Küresel olarak, her yıl yaklaşık 500,000 kadına tanı koyulmakta11 ve 300,000 kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Rahim ağzı kanseri nasıl teşhis edilir?
• Bir doktor muayenehanesinde ya da bir klinikte yapılabilen basit bir test olan Pap testi (Pap smear de denir) ile anormal ya da kanseröz rahim ağzı hücreleri tespit edilebilir.
• Pap testi, servikal değişimleri kansere dönüşmeden önce tespit edebilmektedir, 1950’lerde yaygın şekilde kullanılmaya başlamasıyla rahim ağzı kanserinden kaynaklanan ölümlerin belirgin şekilde azalmasını sağlayan güvenilir bir testtir. 1950-1970 yılları arasında ABD’de rahim ağzı kanserinden kaynaklanan ölümler yüzde 70 oranında azalmıştır.
• ABD’de her yıl 3,5 milyon Pap testi tıbbi takip gerektiren rahim ağzı anomalilerini ortaya çıkarmaktadır.
• Yine de, tüm tıbbi testler gibi, Pap testleri de kusursuz değildir. Bu testler bazen aslında var olan rahim ağzı anormalliklerini ortaya çıkaramaz; ancak düzenli tarama, “yanlış negatif” sonuçların üstesinden gelmede kadınlara ve sağlık hizmeti sunanlara yardımcı olabilir.
Rahim ağzı kanserinin belirtileri nelerdir?
• Rahim ağzı kanserine özgü spesifik bir belirti olmadığı için, rahim ağzındaki kanser öncesi oluşumların ve kanserlerin etkili bir şekilde tedavi edilebilecekleri bir aşamada tespit edilmesinde düzenli Pap taraması büyük önem taşır.
• Hastalık ilerledikçe, kadınlarda aşağıdaki belirtilerden biri ya da birkaçı görülebilir:
• Anormal vajinal kanamalar:
• Düzenli adet dönemleri (menstrual periyodlar) arasında görülen kanamalar
• Cinsel ilişki, vajinal duş ya da pelvik muayene sonrasında kanama
• Adet dönemlerinin (menstrual periyodların) öncesine göre daha uzun ve ağır geçmesi • Menopoz sonrasında kanama
• Vajinal akıntıda artış
• Pelvik ağrı
• Cinsel ilişki sırasında ağrı
Rahim ağzı kanseri ve kanser öncesi oluşumları nasıl tedavi edilir?
• Kanseröz ve pre-kanseröz rahim ağzı oluşumlarda birçok tedavi seçeneği bulunmaktadır. Her vakada hasta ve hekim en uygun tedavi yöntemine karar verir. Ayrıca saptanan lezyonun evresi de tedavinin seçiminde önem kazanmaktadır:
• Erken evrelerde Lazer, Kriyocerrahi (oluşumu dondurma), LEEP (Elektrocerrahi eksizyon yöntemi - Loop electrosurgical excision procedure: Rahim ağzından lezyonlu bölgenin kesilip çıkarılması Konizasyon (koni şeklinde doku parçasının alınması) yöntemlerinden uygun görülenler uygulanabilir.
• İleri evrelerde Histerektomi (kadın üreme organlarının alınması), Radyoterapi (ışın tedavisi) ve Kemoterapi (antikanser ilaçları ile tedavi) yöntemlerinden biri veya uygun olan kombinasyonları uygulanabilir.
• Rahim ağzı kanserinden nasıl korunabiliriz?
• Pap testleri ile düzenli olarak taranan kadınlar rahim ağzı kanserinden genellikle korunabilir. Kadınlar hekimlerle görüşerek düzenli olarak Pap tarama testleri yaptırmalı ve sonuçları üzerine hekimlerine danışmalıdır.
